Ochwepheshe beBitcoin baseNingizimu Afrika. Ihambisana nomklamo.
Isu · Ngu I-I-James Caw I-· Ibuyekezwe ngoJulayi 2026 · 7 min ifundiwe

I-Bitcoin Ukuguquguquka kwentengo: Lokho Ekushoyo Empeleni

I-Ukuguquguquka kwentengo ayikutsheli ukuthi uzolahlekelwa yimali. Ikutshela ukuthi intengo izophikisana nawe endleleni. Lowo mehluko yilokho abantu abaningi abakutholayo okungalungile, futhi ukuwenza kungalungile yikho okubenza badayise ngaphansi komjikelezo ababefanele ukuba kuwo. Lesi siqeshana simayelana nokuthi ukuntengantenga kusho ukuthini kuwe njengomnikazi, hhayi irekhodi ngokwalo, engikubeke ngokwehlukana.

Ukhiye wokuthatha

I-Ukuguquguquka kwentengo ikala usayizi wokujika, kuzo zombili izinkomba, futhi akukho okunye. I-direction-agnostic. Amandla afanayo anikeze abanikazi bamasheya u-302% ngo-2020 nawo ehlise intengo ngo-77.5% kuya ku-2022. Ukuthi lawo mandla ayingozi noma iyithuba lokuqongelela kuncike ngokuphelele ekukhanyeni kwesikhathi sakho, hhayi enambeni ngokwayo.

Bengilokhu ngiqondisa abantu baseNingizimu Afrika kulokhu kusukela ngo-2016, okusho ukuthi ngibuke ingxoxo efanayo idlala imijikelezo emibili egcwele. Omunye ufunda ukuthi i-Bitcoin iyaguquguquka, ezwa igama njengegama elifanayo elisho ubungozi bese ima lapho. Kodwa ukuguquguquka kuwukuchezuka okujwayelekile nje. Ichaza ukuthi intengo inhlanhlatha kangakanani kunesilinganiso sayo. Ayisho lutho ngokuthi inhlanhlatha ngayiphi indlela, ayisho lutho ngokuthi ugcinaphi futhi akukho lutho ngokuthi imali oyifakile iyoke ibuye.

I-Ukuguquguquka kwentengo ayinayo isiqondiso

Lena ingxenye amamodeli afihle buthule. Ukuchezuka okujwayelekile kuphatha ukuya phezulu okunodlame kanye nokwehla okunodlame njengomcimbi ofanayo. Izibalo azikwazi ukuhlukanisa umehluko. Kodwa ungakwazi, ngoba nguwe ophethe izinhlamvu zemali.

Hlukanisa inombolo kabili futhi iqala ukwenza umqondo. Kukhona i-upside Ukuguquguquka kwentengo, okuyingxenye akekho okhalayo ngayo. Lokho ukugijimela ngaphezulu kwama- $93,000 ngasekupheleni kuka-2024, okuqhutshwa ngokwengxenye ukwesaba ukuphuthelwa lapho ama-ETF esenze ukuthenga kwaba lula. I-Bitcoin ibuyise u-302% ngo-2020, u-156% ngo-2023 kanye no-121% ngo-2024. Lezo akuzona izinombolo ezolile. Ziyiwokushuba okufanayo okwenza abantu bathuke, bakhonjwe ngenye indlela.

Bese kuba khona ukuntengantenga, okuyilapho kuhlala khona ukwesaba. Ngomhla zi-5 kuNhlolanja wezi-2026 i-Bitcoin yabhalisa umnyakazo wosuku olulodwa we-minus 6.05 ukuchezuka okujwayelekile, okukodwa kokuphahlazeka okushesha kakhulu emlandweni wayo, kwasusa amadola ayizigidi eziyizinkulungwane ezintathu kuya kwezine ezikhundleni ezitholakalayo. Ezimweni ezimbi kakhulu zokwehla komjikelezo wezimali ukwehla kufinyelele ku-85% ngo-2015, ama-84% ngo-2018 kanye nama-77.5% ngo-2022. Impahla efanayo. Ukuguquguquka okufanayo. Isiqondiso esihlukile.

Awutholi eyodwa ngaphandle komunye. Yilokho konke.

Uma ubona ukuguquguquka njengendlela yomgwaqo wezindlela ezimbili ukwesaba kuqala ukushintsha isimo. Umuntu othi ngeke athinte i-Bitcoin ngoba ingase iwele ngo-50%, ngaphandle kokuqaphela, futhi uthi ngeke athinte inguqulo yayo ekhuphuke ngo-302% ngonyaka owodwa, ngoba lezo ziyimpahla efanayo kanye nokushintshashintsha okufanayo. Akukho ukudayela okwehlisa ukuphahlazeka futhi kushiye ukugijima kuphelele. Noma ubani okudayisela lokho okudayelayo ukudayisela into engekho.

I-Ukuguquguquka kwentengo iyinani lembuyiselo

Ezimakethe, umvuzo awunikezwa mahhala. Ikhokhwa ngokuphatheka kabi, futhi i-Bitcoin ikhokhisa leyo mali ngaphambili nasesidlangalaleni. Izinzuzo nokuphahlazeka akuzona izindaba ezimbili ezihlukene ongakhetha kuzo. Ziyindaba efanayo efundwa emaphethelweni ahlukene.

Thatha iwindi likakhonkolo leminyaka emihlanu. Umnikazi othenge ngoFebhuwari 2021 cishe ngama-$38,000 ubehlezi eduze kwebanga lama- $70,000 ngoFebhuwari 2026. Lokho kusondele ekuphindaphindeni kabili. Kepha indlela ephakathi kwalawo maphuzu amabili idlule ekudonselweni phansi okungama-77.5% ebusika bango-2022 kwase kwehla ngokuzumayo okungama-46% ukusuka ku-Okthoba 2025 ukuphakama eduze kwama- $ 126,000 kwehle kuya ku-$60,000. Ukubuya kanye nokwesaba kwakuwukuhweba okufanayo. Ukuze uqoqe eyokuqala kwakumele ubekezele okwesibili, kanti umbambi owaqoka endaweni ethile phakathi akazange aqoqe lutho. Yingakho nje ngilokhu ngiphusha amaklayenti kude ekubekeni isikhathi ama-swings futhi ngibheke ukumane ubambe imijikelezo, ngoba isimo esishintshashintshayo siyinkokhelo futhi inkokhelo ikhokhwa yinoma ubani ophaphayo.

UWarren Buffett usekhulume amashumi eminyaka ukuthi ukuphatha ukuntengantenga njengommeleli engozini kuyiphutha lesigaba, futhi kulokhu uqinisile. I-Ukuguquguquka kwentengo umsindo osendleleni. Ubungozi ukulahlekelwa unomphela kwekhephithali ekugcineni. Impahla ingaba phezulu ngendlela engavamile futhi isenethuba eliphansi lokukushiya ungenalutho, cishe okuphambene nalokho igama elithi volative lenza abantu bazizwe.

Kuyasiza ukuqonda ukuthi umsindo ozwakalayo uvelaphi, ngoba awuzenzeki futhi awulona iphutha. I-Bitcoin iwuhlobo olusha lwangempela lwempahla olunentengo kusukela ekuqaleni emhlabeni wonke ngesikhathi esisodwa, olungenayo inzuzo yokuluqinisa futhi alukho umlando wekhulu leminyaka ongancika kulo. Uma izimakethe zisaphikisana ngokuthi into ebaluleke kangakanani, ziphikisana ngevolumu. Wonke amagagasi amasha wabathengi, zonke izihloko zezindaba ezilawulayo, zonke izinguquko esimweni lapho ama-ETF ehlala khona emakethe esencane uma kuqhathaniswa negolide noma izabelo, futhi izimakethe ezincane zihamba kanzima. Amajikijolo angumsindo waleyo ngxabano ebekwa phambi kwabantu. Zibanzi impela ngoba umbuzo usavuliwe, futhi zithande ukuncipha njengoba kukhula imali eningi futhi eningi ihlezi.

Umkhathizwe wakho wesikhathi ushintsha okushiwo inombolo

Into eyodwa ewusizo kakhulu engingayitshela iklayenti elisha ukuthi ukuguquguquka akulona iqiniso elilodwa nge-Bitcoin. Kuyiqiniso elihlukile kuye ngokuthi uhlose ukulibamba isikhathi esingakanani.

Ezinsukwini namaviki kuyingozi ngempela, ikakhulukazi ngokusetshenziswa noma yikuphi eduze kwakho. Unyaka owodwa weBitcoin uqophe izinsuku eziyi-182 phezulu kanye nezinsuku eziphansi eziyi-183, okuyi-flip yemali. Ukubheja endleleni ngaphakathi kwalowo msindo kuyindlela yokuba neqiniso mayelana nempahla futhi usaqedwe ngoLwesibili. Ezikhathini eziyi-100, isikhundla sasisengozini yokuqedwa ku-96% wazo zonke izinsuku zokuhweba, okukutshela ukuthi ukuchayeka emkhathizwe okufushane kulokhu kuguquguquka kwenzani ngempela kubantu.

Nweba umkhathizwe ube iminyaka futhi ukushintshashintsha okufanayo kwansuku zonke kuphenduke i-hum yangemuva. Abanikazi besikhathi eside nama-accumulators amakhulu baphatha ukuguquguquka okuphansi njengesaphulelo kunesexwayiso. Ekuqaleni kuka-2026 ukudayiswa, kuyilapho Inkomba Yokwesaba Nokuhaha yayihlala cishe i-10 futhi izitolo zazithuthumela, amakheli omkhomo aphethe izinhlamvu zemali eziyizinkulungwane eziyishumi kuya kwezinkulungwane eziyishumi zangena buthule cishe ku-152,000 bitcoin ezinsukwini ezingamashumi amathathu. Babengenesibindi kunabathengisi. Babemane bebuka ishadi elihlukile, elikalwa ngeminyaka esikhundleni samahora.

Ngakho impendulo eqotho yokuthi "i-Bitcoin iguquguquka kakhulu" ingomunye umbuzo. Iguquguquka kakhulu yini, futhi isikhathi esingakanani? Ngemali yokuqasha okumele ikhokhwe ngenyanga ezayo, nakanjani. Ukuze uthole imali oyibekele eceleni ngamabomu iminyaka eyishumi ezayo, ukuntengantenga ngokomlando kube yindlela yokudlulisa izinhlamvu zemali kumuntu ongenasineke ziye esigulini.

Lena ingxenye engichitha isikhathi sami esiningi nginamakhasimende, ngoba yilapho kwenzeka khona umonakalo wangempela. Akekho ocekelwa phansi yi-Ukuguquguquka kwentengo uqobo. Babhujiswa ngokubamba impahla yeminyaka emihlanu enomoya wamasonto amahlanu, behlola intengo njalo ekuseni kuze kube yilapho ukugijima okubi kubaqinisekisa ukuthi bathengise kuyo. Ukuphahlazeka akuzange kuthathe imali yabo. Umkhathizwe wabo wenze njalo, ngokuba mfishane kakhulu entweni abayithengile. Lungisa umkhathizwe kanye nokuntengantenga okufanayo okwakuzwakala njengokusongela kuba okuthile okuseduze nethuluzi lokuqasha lanoma ubani ozimisele ukulinda.

Irandi nalo liyantengantenga, liyazifihla nje

INingizimu Afrika inginika isibonelo esihlanzekile sokuthi kungani ukuguquguquka okuphansi kungafani nobungozi obuncane. Irandi alihlali usuku nosuku ngendlela iBitcoin eyenza ngayo. Izwakala izinzile. Kodwa yibuke ngaphezu kweminyaka engamashumi amabili uma iqhathaniswa nedola futhi isishibilike cishe ngo-70%, ukuguguleka okuhamba kancane, okunendlela eyodwa okungabonisi njengenombolo yansuku zonke esabekayo ngoba isabalele phakathi neminyaka engamashumi amabili yokubukeka okujwayelekile kwasekuseni.

Yilowo gibe. Umlondolozi wase-George noma wase-Joburg ophethe ukheshi ucishe angabi nakuguquka futhi acishe alahlekelwe amandla okuthenga. Umlondolozi ophethe i-Bitcoin uhlangabezana nokuntengantenga okukhulu okuzungeza ithrendi, kuze kube manje, esixazulule phezulu ezindaweni ezide. Enye yalezo zinomsindo futhi isikhokhile. Enye ithule futhi inezindleko. Ngikhipha indlela la ma-swings anciphe ngayo njengoba impahla isivuthwe Ukuguquguquka kwe-Bitcoin komongo, futhi uma ufuna izinombolo ezingavuthiwe zokudonsela phansi kanye-nokubuyisela zibekwe umjikelezo ngomjikelezo, okungukuthi lokho irekhodi elikubonisayo.

Okwenza uhlobo lwerandi lube yingozi kakhulu ukuthi alilokothi livuse umzwelo okugcina uphephile. Ukudonswa kwe-Bitcoin okungu-40% kuyethusa, futhi ukwesaba kwenza abantu okungenani babuze ukuthi kukhona okungalungile abanakho. Imali elahlekelwa ngamaphesenti ambalwa ngonyaka ayikhali nhlobo, ngakho akekho ocabanga kabusha, kungabikho muntu olungisayo, futhi ukulahlekelwa kuhlanganiswe buthule kukho konke ukusebenza. Impahla ethusayo iyacutshungulwa. Okhululekile uyathenjwa, futhi ukwethenjwa yikho kanye okukubizayo.

Ukukhetha ukulahlekelwa okuthulile ngoba kuzwakala kuphephile kusewukukhetha. Kuwukukhetha nje abantu abaningi abaqapheli ukuthi bayakwenza.

Okufanele ukwenze ngempela ngalokhu

Yeka ukufunda inombolo yokushintshashintsha njengesinqumo. Ichaza ukugibela, hhayi indawo oya kuyo. Ukuthi kubalwa njengengozi noma ithuba kunqunywa umkhathizwe wakho kanye nesimo sakho sengqondo. Labo obalawulayo ngendlela ongalokothi ulawule intengo.

Inguqulo esebenzayo ayibukeki. Kuphela Bitcoin imali ongayishiya ngokweqiniso iminyaka emihlanu kuya kweyishumi. Yithenge kancane kunesigaxa esisodwa esithuthumelayo, kusukela emalini encane efika ku-R1,000 ngenyanga, ukuze amajikijolo abe nesilinganiso sokuphuma esikhundleni sokukubamba ngosuku olulodwa olubi. Bese uyihambisa uzibambele yona uma isikhundla sekufanele sivikelwe, kusukela cishe ku-R10,000, ukuze isonto elinodlame emakethe lingalokothi lihlanganiswe nombuzo wokuthi zikuphi ngempela izinhlamvu zemali. Akukho kulokhu okususa ukuguquguquka. Ivele imise ukuntengantenga ekukususeni. Ukucabanga okufanayo yingakho ngiphatha konke ukwethuka "lokhu kuyibhamuza" njengokungafundi kahle ukutholwa kwentengo, engingena kukho. lokho okubonisa ubufakazi bangempela.

Uma ufuna ukuthola ngokwethembeka ukuthi umkhathizwe wakho nezinzwa zakho ziyahambisana yini nale mpahla, leyo yingxoxo engingathanda ukuba nayo nawe ngaphambi kokuthenga kunangemva kokudonsela phansi kwakho kokuqala. Khuluma nami ngomugqa wakho wesikhathi, futhi sizoyisayizi ukuze ama-swings asinde.

Imibuzo ejwayelekile ukubuzwa

Ingabe ukuguquguquka okuphezulu kusho ukuthi i-Bitcoin isengozini enkulu?

Hhayi ngokwalo. Ukuguquguquka kukala usayizi wokushintsha kwentengo kuzo zombili izinkomba, kuyilapho ubungozi kuwukulahlekelwa unomphela kwekhephithali. Ukuntengantenga okufanayo okukhiqize ukubuyisela okungu-302% ngo-2020 kukhiqize ukwehla okungu-77.5% kuze kube u-2022. Ukuthi kusongela wena kuncike esikhathini sakho, hhayi enambeni yokuguquguquka iyodwa.

Uyini umehluko phakathi kokungaguquguquki kwe-upside ne-downside?

Ukuchezuka okujwayelekile kuphatha kokubili okufanayo, kodwa umbambi akakwenzi. Ukuntengantenga okubheke phezulu ukwazisa okusheshayo, okufana nokugijima okwedlule u-$93,000 ngasekupheleni kuka-2024. I-downside Ukuguquguquka kwentengo ukuphumula okunonya, njengokuphambuka okujwayelekile kokususa okungu-6.05 okujwayelekile kosuku olulodwa ngomhla ka-5 Febhruwari 2026. Awukwazi ukuthwebula eyokuqala ngaphandle kokuzimisela ukuhlala kowesibili, yingakho intengo ichazwa njengokuguquguquka.

Ngabe isikhathi sami somkhathizwe sishintsha kanjani okushiwo ukuguquguquka?

Ezinsukwini namaviki kuyingozi ngempela, ikakhulukazi ngokuphakama, njengoba unyaka owodwa waqopha izinsuku eziyi-182 uma uqhathaniswa nezinsuku eziyi-183 eziphansi, ngokuphumelelayo uhlamvu lwemali oluphendukile. Ngokuhamba kweminyaka imijikelezo efanayo yansuku zonke iba umsindo. Ekuqaleni kuka-2026 kudayiswa, abanikazi abakhulu baqongelela cishe i-152,000 bitcoin ngezinsuku ezingamashumi amathathu ngenkathi ukuthengisa kuthukile. Ukuguquguquka okufanayo, ukusabela okuphambene, okuqhutshwa ngokuphelele ngomkhathizwe.

Ingabe i-akhawunti yokonga irandi iphephile ngempela kune-Bitcoin eguquguqukayo?

Kuya ngokuthi usho ukuthini uma uthi safe. I-akhawunti yerandi ayinyakazi kangako usuku nosuku, ngakho-ke izizwa izinzile, nokho irandi lehle cishe ngo-70% uma liqhathaniswa nedola eminyakeni engamashumi amabili. Lokho kungukuguguleka okuthulile, okuhlangothi olulodwa kwamandla okuthenga. I-Bitcoin inomsindo futhi ngokomlando ixazulule phezulu ezindaweni ezide. Ukuguquguquka okuphansi akuyona into efanayo nengozi ephansi.

Ulungele ukuthola isikhundla sakho se-Bitcoin kahle?

I-SimplB isiza abantu baseNingizimu Afrika ukuthi bathenge, bavikele futhi bahlele i-Bitcoin ngendlela ehambisanayo, njengoMmeleli Wezomthetho we-CAEP Asset Managers (FSP 33933).

Bhukha ikholi yokutholwa

Funda ngokulandelayo