Ochwepheshe beBitcoin baseNingizimu Afrika. Ihambisana nomklamo.
Umthethonqubo & Intela · Ngu I-I-James Caw I-· Ibuyekezwe ngoJulayi 2026 · 7 min ifundiwe

I-JSE Iveza Imithetho Yokugcinwa Kwama-Bitcoin

Iminyaka emine i-JSE yayingavunyelwe ukubhala noma yini ebhekisela kwimpahla ye-crypto, futhi ngo-4 September 2025 lowo mnyango waqala ukuvuleka. Ukushintshanisa kushicilele izichibiyelo ezihlongozwayo Ezimfuneko Zokubhaliswa Kwazo Kwezikweletu Nezochwepheshe ezizogcina zivume amanothi okushintshaniswa nokulandelela izimali ezigunyaziwe ze-crypto njenge-Bitcoin. Imithetho iqinile lapho ibala khona. Okungenani u-90% wohlamvu lwemali olungemuva komkhiqizo osohlwini kufanele lugcinwe endaweni ebandayo, intengo kufanele isuke enkombeni efanele esikhundleni sokushintshisana okukodwa, futhi yonke into edaliwe noma ukuhlengwa kwenzeka ngemali. Lena inqubo engiyifundele amaklayenti ukuze akwazi ukusho umkhiqizo ogcinwe ngokweqiniso esicelweni sokumaketha.

Ukhiye wokuthatha

I-JSE iphakamisa ukuthi noma yimuphi umkhiqizo osohlwini lwe-crypto ubambe okungenani u-90% wohlamvu lwemali oluyisisekelo endaweni ebandayo, intengo yayo ngenkomba ethathwe ezisekelweni ezihloliwe eziningi kunokushintshaniswa okukodwa, iqoke umenzi wemakethe futhi icubungule indalo kanye nokuhlengwa ngemali kuphela. Kuyisitezi esibucayi futhi sikutshela ukuthi yini okufanele uyifune kunoma yisiphi isakhiwo se-Bitcoin. Kuyafaneleka futhi ukuba qotho mayelana nomehluko phakathi kokuba nesabelo esikhwameni esiphethe uhlamvu lwemali nokubamba uhlamvu lwemali ngokwakho, okhiye nakho konke. Imithetho yenza umkhiqizo osohlwini uphephe. Abakwenzi kube yinto efanayo.

Ukuphawula komphakathi kwavalwa ngomhlaka-6 Okthoba 2025 futhi imithetho yokugcina ilandela kusukela lapho. Isiqondiso akungabazeki.

Lokho okuhlongozwe yi-JSE empeleni

Qala ngalokho okushintshile, ngoba i-shift inkulu kune-threshold eyodwa. Kuze kube lokhu kuboniswana yayingekho indlela yesikhwama noma inothi elibhekisela ku-Bitcoin ohlwini lwe-JSE nhlobo. Isizathu sasiyi-Recommendation 23 ephepheni le-2021 le-Intergovernmental Fintech Working Group, elasho ngokusobala ukuthi izibambiso ezibhekisela kumpahla ye-crypto akufanele zifakwe ohlwini kuze kube yilapho izingozi zibhekwa kahle. Leso sincomo sagcina umnyango wesikhwama uvaliwe iminyaka ngenkathi umzila wenkampani yomgcinimafa, engiwuqaqa esiqeshini sami Inkampani yokuqala yase-Afrika esohlwini lwe-JSE ye-Bitcoin, yangena i-Bitcoin ekuhwebeni ngohlu olujwayelekile lwezabelomali esikhundleni salokho. Izichibiyelo zangomhla zizi-4 kuSepthemba 2025 ziyi-JSE ephendula ubungozi Izincomo 23 eziphakanyisiwe, iphuzu nephuzu.

Isibalo esingu-90% yisona esihambayo. Ngaphansi kweziphakamiso isikhwama se-crypto esohlwini kufanele sibambe okungenani u-90% wohlamvu lwemali oluyisisekelo endaweni yokugcina ebandayo, okusho ukuthi isikhwama semali esifakwe ungaxhunyiwe ku-inthanethi esinokhiye abayimfihlo abavaliwe kunoma iyiphi isistimu exhunywe ku-inthanethi. Lapho okhiphayo esebenzisa uhlelo athi lilingana nesitoreji esibandayo esikhundleni sendawo ebandayo ngokwayo, leso simangalo ngeke sivele sigonyelwe. Inkampani yangaphandle eqeqeshwe ngokufanelekile kufanele iwucwaninge, umbiko wokucwaningwa kwamabhuku uya ku-JSE futhi ungene kuwebhusayithi yalowo owukhiphile ngaphambi kokufakwa ohlwini, futhi uvuselelwa minyaka yonke kanye nezitatimende zezimali zesikhwama. Ngakho-ke ukuchayeka ku-inthanethi, ingxenye umgebengu we-inthanethi angafinyelela kuyo, ifinyelela kweshumi, futhi ukuhlelwa okuphethe okunye kuqinisekiswa kwirekhodi kunokuba kuthathwe ngokwethenjwa.

Kunesinye isimo sokuthula okufanele sisiqaphele. Iziphakamiso zivumela kuphela umkhiqizo osohlwini ukuthi ubhekisele kumafa e-crypto i-JSE egunyazwe ngokukhethekile, futhi lolo hlu olugunyaziwe luhlala kuwebhusayithi yokushintshisana kunokuba lushiywe ekuboneni kokhiphayo. Ngakho-ke okhiphayo akakwazi ukusungula umkhiqizo ozungeze ithokheni ethile engacacile futhi awudlulise njengethuluzi elilawulwayo. Umkhathi walokho ongabhala udwetshwa ukushintshaniswa, okuyinto encane ekhasini futhi into enkulu ekusebenzeni, ngoba ibeka umgcini wesango lapho ukuziphendulela kukhona.

Ukuboshwa kuyingxenye yakho kuphela.

Kungani imithetho yentengo ibaluleke kakhulu njenge-vault

Ukwesaba kwangempela kwe-JSE akukona nje ukweba. Intengo ehlanganisiwe. I-Bitcoin ihweba emakhulwini ezindawo, eziningi zazo ezingalawulwa futhi zizacile, futhi inani elithathwe kwenye yazo lingaphushwa yinoma ubani onosayizi nokubekezela okwanele. Ngakho iziphakamiso ziyakwenqabela ukubekwa kwentengo komkhiqizo osohlwini ekushintshanisweni okukodwa. Intengo esetshenziselwa ukwazisa isikhwama kufanele ivele kunkomba yempahla ye-crypto umhlinzeki wayo othobelana neMithetho Yebhentshimakhi ye-EU noma Izimiso ze-IOSCO Zezimpawu Zokulinganiswa Kwezezimali, futhi imithetho yayo edonsa izintengo zereferensi kubahlinzeki besevisi abafanelekayo abaningi esikhundleni sendawo eyodwa ethandwayo.

Lezo zindawo kufanele zithole indawo yazo kunkomba. Kumelwe kube yizinkundla ezimaphakathi ezinobunikazi obusobala, ngaphansi komthetho wokwazi ikhasimende lakho kanye nomthetho omelene nokushushumbiswa kwemali, wosayizi omisiwe kanye nokungabi namali, asebenzisa ukutholwa kwentengo ngesikhathi sangempela kanye nohlobo lokugadwa nokuvikeleka ku-inthanethi ongayilindela ekushintshaneni okukhulu.

Izinkundla ezisohlwini lwezinhlawulo seziphumile. Inkundla eye yaphulwa okubalulekile ezinyangeni eziyishumi nambili ezedlule ingasuswa. Umphumela uyintengo yereferensi ebiza kakhulu ukuyilawula futhi kulula ukuyivikela, okuyiphuzu eliphelele lokufaka kuhlu impahla emakethe elawulwayo kwasekuqaleni.

Izimfuneko ezimbili ezengeziwe ziqeda uhlaka. Okudaliwe kanye nokuhlengwa kwesikhwama se-crypto esohlwini kungacutshungulwa ngokheshi kuphela, okugcina uhlamvu lwemali lungena luphuma kungqimba yokukhokha futhi luvale isethi yezingozi zokusebenza ezicwilise izakhiwo ezincane. Futhi wonke okhiphayo kufanele aqoke umenzi wemakethe ozimele ukuze agcine imakethe yesibili isebenza, ukuze umnikazi ofuna ukuphuma angashiywa egqolozele ibhuku loku-oda elingenalutho. Akukho kulokhu okukhangayo. Konke kungumehluko phakathi komkhiqizo owakhiwe ukuze uphile ekucwaningweni kwamabhuku kanye nomkhiqizo owakhiwe ukuze uphile emakethe yezinkunzi.

Lokhu kufanelana kanjani ne-crypto rule yaseNingizimu Afrika ebanzi

Le mithetho yokufakwa ohlwini ayizange ivele nje. Bahlala phezu kohlaka olulawulayo obeluqina iminyaka, futhi ngikubeka konke kumhlahlandlela wami wokuthi Ukuhambisana nokulawulwa kweBitcoin eNingizimu Afrika. Usuku olubalulekile umhla ziyi-19 kuMfumfu wezi-2022, lapho i-Financial Sector Conduct Authority (FSCA) imemezela izimpahla ze-crypto njengomkhiqizo wezezimali ngaphansi koMthetho Wokululekwa Kwezezimali kanye Nomphakathi Wezinkonzo (FAIS) futhi yadonsa izeluleko nezinsizakalo zabalamuli ukuba ibe ngaphansi kombuso wokunikeza amalayisense. Yilokho okwadala ilayisensi ye-Crypto Asset Service Provider futhi, ngayo, inqwaba yezindawo ezilawulwayo inkomba egunyaziwe engathathwa kuyo.

Funda ndawonye, izingqimba ezimbili zenza imisebenzi ehlukene. I-FSCA ilayisense abantu abakwelulekayo kanye nezinkundla ezihweba ngawe. Imithetho ye-JSE ilawula ukuthi umkhiqizo obhekisela ku-Bitcoin uziphatha kanjani uma usufakwe ohlwini lokuhwebelana.

Ngakho-ke umtshali-zimali waseNingizimu Afrika othenga isikhwama se-crypto esohlwini olufanele uzobe emile endaweni elawulwayo, enenani lentengo ye-defensible index, esekelwa ukugcinwa okubandayo okuhloliwe, nomhlinzeki wesevisi onelayisensi ngaphansi kwe-FAIS ndawana thize ochungechungeni. Leso isilwane esihluke ngempela ekuthengeni uhlamvu lwemali endaweni yolwandle engenalayisense lendawo futhi sithemba ukuthi inkinobho yokukhipha imali izoqhubeka nokusebenza.

Kuphinde, buthule, kugudluzwe kuyo yonke imakethe. Uma isitoreji esibandayo esilawulwayo kanye nokucwaninga okuzimele kuba okulindelwe okuyisisekelo komkhiqizo osohlwini, wonke umhlinzeki ongakwazi ukubonisa izinga elifanayo uqala ukubukeka obala ngokuqhathanisa. Ibha ihambela wonke umuntu, hhayi kuphela labo okumele bayisuse.

Lokho uhlu lokuhlola lwe-JSE olukutshela ukuthi ukufune

Okuwusizo kakhulu ngalokhu kuxoxisana ukuthi kufundeka njengohlu lokuhlola umtshali-zimali ozimisele ukuluboleka. Khipha ulimi lokufakwa kuhlu futhi i-JSE ikutshela ukuthi ilungelo lokugcina libukeka kanjani: okhiye abangaxhunyiwe ku-inthanethi beningi elikhulu lokubamba, inkampani yangaphandle ecwaninga uhlelo kunokuba u-opharetha amake owabo umsebenzi wasekhaya, inani ongalivikela ngoba alincikile endaweni eyodwa, kanye nemali eyanele ongakwazi ukuyikhipha. Yiyo kanye leyo mibuzo engiyibeka kunoma yisiphi isakhiwo iklayenti elisikalayo.

Ngibona lokhu masonto onke. Iklayenti elise-George noma e-Sandton liza kimi liphethe uhlamvu lwemali endaweni ethile engasogwini eliluthole ngomngane, likhululekile ngoba ibhalansi ibonakala kusikrini futhi akukho okonakele okwamanje. Bese ngibuza imibuzo emine i-JSE manje eyibuza ngomkhiqizo osohlwini. Baphi okhiye. Ubani okuhlolile lokho. Injani intengo oyibonayo ngempela. Futhi ngosuku ofuna ngalo imali yakho, ngubani obophekile ukuba abe ngakolunye uhlangothi lokuhweba. Isikhathi esiningi izimpendulo eziqotho azaziwa, akekho, ukushintshana okukodwa futhi akekho. Induduzo yayingakaze ibe sesakhiwo. Kwaba lungekho usuku olubi.

Umkhiqizo osohlwini owakhelwe kule mithetho ungaphendula yomine ngokuhlanzekile, okuyinqubekelaphambili yangempela futhi okufanele ukusho ngokuzwakalayo. Iphuzu lokubamba uhlamvu lwemali ngokwakho ukuthi ubaphendula ngokuhlanzekile futhi, futhi uyakwenza ngaphandle kokukhokha i-wrapper yelungelo. Ukugcina okubandayo ngaphansi kokhiye bakho akuyona inguqulo encane yalokho okuchazwa yi-JSE. Yiyona nto uqobo lwayo, enomncane oyedwa ongamazi eketangeni.

Umkhiqizo osohlwini awufani nokubamba uhlamvu lwakho lwemali

Nakhu lapho kufanele ngiqonde khona kuwe kunokuba ngivele ngibe nomdlandla. Isikhwama esakhiwe kahle esisohlwini sixazulula izinkinga zangempela. Iphatha ukugcinwa, iphatha amanani entengo, ivumela isikhwama sempesheni noma i-unit trust ukuthi ibheke i-Bitcoin ngokusebenzisa ithuluzi igunya layo elivele lisivumela, futhi kuleyo mali egunyaziwe ngokuvamile iwukuphela komnyango ovulekile. Uma ungeke ukwazi ukubamba uhlamvu lwemali ngokuqondile ngezizathu zomthetho, umkhiqizo ocwaningwe ngaleli zinga uwukuthuthuka okukhulu kwezinye izindlela.

Kodwa yiba nesabelo kuleso sikhwama futhi ungumnikazi wephepha elibhekisela ku-Bitcoin. Awuyena umnikazi we-Bitcoin. Awukwazi ukuhoxisa uhlamvu lwemali, uluqinisekise ngokumelene ne-node yakho noma ulususe. Omunye uphethe okhiye, kanye nesikhalo sonke seBitcoin njengempahla ephethe, engiyibeka I-Bitcoin njengempahla ephethe, ukuthi akufanele umethembe lowo muntu.

Umkhiqizo osohlwini uphinda uphathe umshini oza nanoma iyiphi isengezo: iprimiyamu noma isaphulelo salokho okufanele uhlamvu lwemali oluyisisekelo, izindleko zokusebenza, kanye nokulandela ngomkhondo engikuchazayo kweyami. ukubuyekezwa kwezinkampani zezimali ze-Bitcoin. Uhlamvu lwemali ngokwalo alunakho lokho phakathi kwakho nempahla.

Ngakho-ke ukuthi yikuphi okulungile kuncike ngokuphelele ekutheni yimali kabani nokuthi imithetho ezungezile ivumela ini. Isikhwama sempesheni ngaphansi kwegunya le-equity sifuna umkhiqizo osohlwini ngoba uwukuphela kombono ovunyelwe. Isilondolozi sangasese esingaphezu kweminyaka emihlanu kuya kweyishumi, okuwukuphela komkhathi engiyamukela kuBitcoin, cishe ngaso sonke isikhathi sifuna uhlamvu lwemali. Lowo ngumsebenzi engiwenza kwa-SimplB: ukuzigcina okuqondisiwe kusuka ku-R10,000 kanye ne-multisig Vault engu-2-of-3 yokubamba izinto ezinzima, lapho iklayenti liphethe okhiye behadiwe ababili futhi ngibambe ukhiye wokutakula kuphela, ngakho-ke akukho mthetho wokufakwa ohlwini futhi akekho umgadi ohlala phakathi kwabo ne-Bitcoin yabo.

I-JSE isanda kubhala ukucaciswa okuhle kakhulu kokuthi umuntu ongamazi kufanele alubambe kanjani uhlamvu lwakho lwemali. Kuyafaneleka ukuyifunda njengesicaciso sokuthi kufanele ubambe eyakho.

Imibuzo ejwayelekile ukubuzwa

Yini i-JSE ehlongozwayo ngempela ngomhlaka-4 Septhemba 2025?

Izichibiyelo ezihlongozwayo Kuzidingo zayo Zokubhaliswa Kwezikweletu Nezochwepheshe ezizovumela ukushintshaniswa kwamanothi kanye nezimali zibhekise uhlu olugunyaziwe lwe-crypto assets ku-JSE. Umkhiqizo osohlwini kufanele ubambe okungenani u-90% wohlamvu lwemali oluyisisekelo endaweni yokugcina ebandayo, intengo isuka kunkomba ethathwe ezinkundleni zokuxhumana eziningi kunokushintshaniswa okukodwa, uqoke umenzi wemakethe futhi ucubungule okudaliwe kanye nokuhlengwa ngemali kuphela. Ukuphawula komphakathi kwavalwa ngomhlaka-6 Okthoba 2025 futhi imithetho yokugcina ilandela kusukela lapho.

Kungani umthetho wokugcinwa okubandayo ongu-90% uyinto enkulu kangaka?

Isitoreji esibandayo sisho ukuthi okhiye abayimfihlo bahlala bengaxhunyiwe ku-inthanethi, lapho kungafinyeleleki noma ubani ohlaselayo nge-inthanethi. I-Capping inthanethi ukuchayeka okweshumi kususa isigaba esisodwa esikhulu sengozi yokweba, okuyiyona ndlela ukulahlekelwa okuningi kwe-crypto kwenzeke ngayo. Lapho okhiphayo esebenzisa uhlelo alubiza ngokuthi lulingana nesitoreji esibandayo, inkampani yangaphandle efanelekayo kufanele ihlole leso simangalo ngaphambi kokufakwa ohlwini futhi njalo ngonyaka, ukuze izinga lokugcina liqinisekiswa kwirekhodi kunokuba lithathwe njengethenjwa.

Ingabe le mithetho yokufakwa ohlwini iyashintsha indlela engibamba ngayo i-Bitcoin yami?

Cha. Babusa imikhiqizo esohlwini lwe-JSE, hhayi lokho okwenziwa yinoma yimuphi umuntu ngohlamvu lwemali lwakhe. Abakubonisayo ukuthi ukugcinwa okubandayo okulawulwayo kanye nokucwaningwa kwamabhuku okuzimele sekuba isisekelo esilindelwe kunoma yisiphi isakhiwo se-Bitcoin esibucayi eNingizimu Afrika. Funda imithetho ye-JSE njengokucaciswa kokuthi umuntu ongamazi kufanele alubambe kanjani uhlamvu lwakho lwemali, bese ubuza ukuthi indlela ozibamba ngayo iyahlangana yini nebha efanayo.

Ingabe isikhwama se-crypto esohlwini siyefana nokubamba i-Bitcoin ngokuqondile?

Cha. Isabelo esikhwameni esisohlwini yiphepha elibhekisela ku-Bitcoin, hhayi i-Bitcoin ngokwayo. Awukwazi ukuhoxisa uhlamvu lwemali, uluqinisekise ngokumelene ne-node yakho noma uluhambise, futhi uphatha imali engase ibe khona noma isaphulelo, izindleko zokusebenza kanye nokulandela umkhondo phakathi kwakho nempahla. Umkhiqizo osohlwini olwakhiwe kahle uxazulula izinkinga zokugcinwa kwangempela nezindleko zentengo futhi uvumelane neziyalezo ezingakwazi ukubamba uhlamvu lwemali ngokuqondile. Ukuzibamba okuqondile kususa isembozo ngokuphelele futhi kubeke okhiye ezandleni zakho.

Bamba uhlamvu lwakho lwemali ezingeni le-JSE manje elifunwa yiwo wonke umuntu.

I-SimplB isiza abantu baseNingizimu Afrika ukuthi bathenge i-Bitcoin futhi bayibambe endaweni ebandayo ngaphansi kwezikhiye abazilawulayo, njengoMmeleli Wezomthetho we-CAEP Asset Managers (FSP 33933).

Bhukha ikholi yokugcinwa kweBitcoin

Funda ngokulandelayo