Iingcali zeBitcoin zaseMzantsi Afrika. Iyahambelana noyilo.
Ummiselo & Irhafu · Ngu James Caw I-· ihlaziywe ngoJulayi 2026 · 9 min ifundwe

I-SARS Ukuhambelana kweDatha kunye neBitcoin: Indlela iCARF eyenza ngayo iMbali yakho ibonakale

Kwiminyaka elishumi i-SARS kwafuneka ivule uphicotho-zincwadi ngaphambi kokuba ibone i-Bitcoin yakho. Elo xesha liphela ngo-1 Matshi 2026, xa i-Crypto-Asset Reporting Framework iqala ukusebenza eMzantsi Afrika kwaye umthwalo wokunika ingxelo usuka emagxeni akho kwaye utshintshe. Ukususela ngaloo mhla wonke umniki-nkonzo onephepha-mvume onoqhagamshelo loMzantsi Afrika unyanzelekile ukuba anike SARS ifayile yonyaka eyakhiweyo echaza ukuba ungubani na, into oyithengileyo, into oyithengisileyo kunye nexabiso lerandi lentshukumo nganye. I-SARS ayisafuni kukrokrelwa ukujonga. Ifayile izifikela ngokwayo.

Ukuthathwa okungundoqo

I-CARF ayitshintshi into oyifumana kwi-Bitcoin. Iyatshintsha ukuba ngubani oxelela iSARS ngabo. Ukususela kunyaka werhafu we-2026/2027 utshintshiselwano lwakho lubika umsebenzi wakho ngokuthe ngqo, ukuhanjiswa kokuqala kwasekhaya kumhlaba ngo-2027, kunye notshintshiselwano lwamazwe ngamazwe ngolwazi lulandela malunga noSeptemba 2027. Ukubuyisela ngokuchanekileyo yonke inkqubo ayibonakali. Ukubuyisela ngezithuba ngumatshini ozifumanayo. Ifestile ye-Voluntary Disclosure ivuliwe ngoku kwaye ivala umzuzu SARS ihambelana nefayile yakho.

Olu lutshintsho ekudala ndixelela ngalo abathengi ukusukela oko kwavela imithetho eyilwayo. Idatha ifika, ulungelelwaniso luqhuba, uluhlu lophicotho luyazakha. Kuye nabani na olindele ukuqhagamshelwa, umbuzo ovulekileyo kuphela kukuba kuthatha ixesha elingakanani.

Isebenza njani inkqubo yokuthelekisa idatha

Qala ngento eshiya ukutshintshiselana. Ngaphantsi kwe-CARF wonke umnikezeli onelayisensi ubika ifayile esemgangathweni kumxhasi ngamnye waseMzantsi Afrika, kwaye imithetho eyilwayo icacile malunga nemixholo yayo. Ulwazi lwakho lokuchonga luhamba kuqala: igama, idilesi, indawo yokuhlala yerhafu kunye nenombolo yerhafu. Emva koko umsebenzi wonyaka, yonke into efunyenweyo, ukuchithwa nokudluliselwa, kunye neeyunithi zizonke ezisusiweyo kunye nezixa zizonke ezihlawulweyo okanye ezifunyenweyo ziguqulwa zibe yirandi kusetyenziswa iindlela zoqingqo-maxabiso ezimiselwe yimigaqo. Ifayile ide ithwale ixabiso le-wallet-to-wallet yakho, kuquka iingqekembe ozithumelayo kwi-wallet yabucala engeyomnikezeli wenkonzo kwaphela. Olu ayiloqikelelo olurhabaxa. Yileja.

SARS ke yenza into ecacileyo ngayo. Iqhuba loo fayile ingenayo ngokuchasene nesikhundla osichaze ngokwakho, kwaye uthelekiso lubuza imibuzo ecacileyo. Ngaba uthenge i-R500,000 yeBitcoin ngo-Epreli? Ingaba ibivela naphi na xa ubuya? Ngaba uthengise ngoNovemba nge-R750,000? Ngaba ingeniso yabhengezwa? Apho ifayile ibonisa ukulahlwa kwaye i-ITR12 yakho ayibonisi nto, leyo yinto eyahlukileyo, kwaye akukho mntu uye wavula incwadi yakho eneenkcukacha ukuyiphakamisa.

I-injini ayileqeki iimpazamo zokusondeza. Izingela izithuba zezinto eziphathekayo. I-R500,000 yokuthenga ilahlekile kwiiflegi zakho zokubuya kwangoko. Inzuzo yama-R300,000 ebhengezwe njenge-R50,000 yenza umahluko. I-SARS ikwabeka idatha yotshintshiselwano ngokuchasene nesiteyitimenti sakho se-asethi kunye namatyala. Yithi imali yokuthenga ivela emvuzweni ngelixa irekhodi lakho libonisa ukuba akukho ngeniso ngaloo nyaka: amabali amabini awahambelani kunye nezaziso zenkqubo. Ndihambisa abaxhasi ngento emayibeke kwimbuyekezo into omawuyixele kwi-SARS ngo-2026, kuba ukhuselo olucocekileyo luyimbuyekezo evumelana nefayile ngaphambi kokuba ifike.

Luluphi utshintsho oluzenzekelayo lolwazi olongezayo

Ukufikelela akupheli eSandton.

UMzantsi Afrika uhleli ngaphakathi kuthungelwano lotshintshiselwano oluzenzekelayo lwe-OECD, oludibanisa i-SARS nenqwaba yamagunya erhafu angaphandle. Bamba i-Bitcoin kutshintshiselwano olunelayisensi phesheya kwaye elo qonga likuxela kwinkonzo yalo yengeniso, ethi ke idlulisele idatha kwi-SARS phantsi kwesakhelo esifanayo. Ngoko ke umhlali waseKapa oqhuba ngokuzolileyo isikhundla kwiqonga laphesheya kolwandle akaphumi emehlweni. Loo msebenzi uqukuqela ugoduka, kwaye ukuba awuzange ubonakale kwi-asethi yakho yangaphandle isibhengezo sibonakala njengesasekhaya. Abahlali berhafu baseMzantsi Afrika sele kufuneka babhengeze ii-asethi zemali zamazwe angaphandle, kwaye i-Bitcoin egcinwe kude nonxweme yenye yazo.

Ubuchwephesha bohluka ngokwamazwe kwaye umlenze wamazwe ngamazwe uyacotha kunowasekhaya, ufike une-lag kunokuba uvalelwe. Umgaqo yinto ebalulekileyo kwaye ilula. Ulwazi lwakho luhamba lusuka kumnikezeli wakho lusiya kugunyaziwe werhafu ukuya ku-SARS, kwaye abasemagunyeni bajoyine amanethiwekhi abo ngenjongo. Ndibeke ukuba lo mfanekiso udibeneyo ujongeka njani yintoni ebonwa nguSARS malunga neBitcoin yakho.

Ixesha loxolelwaniso, umhla

Imihla ibalulekile apha, ngoko bambelela ezimbalwa. I-CARF iqala ukusebenza nge-1 Matshi 2026, nto leyo eyenza unyaka werhafu ka-2026/2027 ube lithuba lokuqala lokunika ingxelo. Ababoneleli bendawo benza iziphakamiso zabo zokuqala kwi-SARS kwi-2027, kwaye utshintshiselwano lokuqala lolwazi phakathi kwe-SARS kunye namagunya angaphandle kulindeleke malunga noSeptemba 2027. I-SARS ayiphicothi yonke into engafanelekanga ngosuku oluhlala ngayo ifayile kumaseva ayo. Iqhuba uthelekiso, ihlanganise uluhlu lokungangqinelani elufumanayo kwaye ilunike uluhlu lokuthotyelwa kwayo nokubekwa phambili kophicotho-zincwadi.

Isebenza ngokukhawuleza kangakanani kwifayile yakho kuxhomekeke kubungakanani besithuba kunye nomgca osemva kwayo. Isiliphu esincinane sokunika ingxelo sinokuzoba ileta yombuzo. Isigidi seerandi seenzuzo ezingachazwanga zikonyusa kuluhlu. Akukho nanye kwezi eqinisekisiweyo ngosuku olumiselweyo, kodwa okokuqala ulandelelwano luqikelelwa ngendlela engazange lubekho ngayo.

Abantu bayabuza ukuba bangakwazi na ukulungisa ngokuzolileyo kwiminyaka engaphambili kuqala. Unako, ukuba i-SARS ayikavavanyi unyaka kwaye ayivulanga mbuzo kuyo. Nje ukuba uvavanyo lukhutshiwe okanye uphicotho luhamba ngeenyawo indlela yokulungiswa iyacutheka kwaye ixabiso liyenyuka. Utshintsho olubalulekileyo luyingqiqo. Ngaphambi kwe-CARF unokuhlehlisa ulungiso ngakumbi okanye ngaphantsi ngonaphakade, kuba akukho nto inyanzelisa umbuzo kwaye akukho nto ifikileyo ukuyibuza. Emva kwe-CARF kukho umhla wokugqibela obhaliweyo kwikhalenda, nokuba akukho mntu unokukuthumelela oko ngokubhala.

Kuthetha ukuthini ukuxela ngokuzithandela ngoku

INkqubo yokuDiza ngokuZithandela ikuvumela ukuba ulungise iimpazamo zangaphambili kwaye uthenge ukuvalwa. Ufaka isicelo esichaza iminyaka kunye nezixa-mali, uhlawula irhafu, inzala kunye nezohlwayo ebezilindelwe. Loo minyaka ihlaziywe kwaye ikhuphe irejista yakho yomngcipheko. Ayiloxolo nangayiphi na indlela. Uhlawula yonke into obuyityala. Into eyisusayo kukuvezwa okuqhubekayo kokufika kophicotho-zincwadi kwiminyaka ongathanda ukuyilibala.

Ixesha ngumdlalo wonke apha. Chaza ngaphambi kokuba ukudibanisa kwedatha kufake ifayile yakho kwaye umendo ucocekile: uza phambili, uhlawula, iminyaka ivale emva kwakho. Linda de kube i-SARS sele ikuphawulile kwaye ibhala isaziso sophicotho-zincwadi kwaye isicelo sakho sinokukhatywa kungengaso ngokuzithandela, kuba inkqubo ivuza abo bafika ngaphambi kokuba i-SARS yenze. Nabani na ophethe izikhewu zeBitcoin zonyaka ongaphambili indawo yesigqibo esinengqiqo ngoku, ngelixa i-SARS isakha iinkqubo zayo kunokuba isebenze ngokuchasene nawe.

Ndikhe ndahlala nabathengi abachithe amandla amaninzi besoyikisa le ncoko kunokuba ukubhengezwa ngokwako kubalahlekisele. Uloyiko yinxalenye ebiza kakhulu.

Ukuzigcina kunye nendawo eyimfama wonke umntu ufunda kakubi

Ukuzigcina kulapho intsomi ihlala khona, ngoko ke mandingafihli nto ngayo. I-Bitcoin ehleli kwi-wallet yakho, ethengwe kwiminyaka eyadlulayo kwaye ayizange ihanjiswe ngokutshintshiselana kwaseMzantsi Afrika, ayibonakali kwifayile ye-CARF. Akukho mboneleli wokuyixela. Yinyani leyo, kwaye ikwayeyona nyaniso ingafundwanga kakuhle kulo mbandela uphela, kuba abantu bayayiva baze bagqibe isinyanzeliso siyanyamalala ngokunika ingxelo. Akunjalo.

I-SARS irhafisa i-Bitcoin njenge-asethi. Yithengise ngenzuzo kwaye unomsitho orhafiswayo, kwaye isipaji esiphuma kuso asitshintshi nto ngaloo nto. Umntu ozigcina ngokwakhe utyala kanye oko akutyalayo umsebenzisi wotshintshiselwano ngenzuzo efanayo. Umahluko kuphela kukuba i-SARS ayinadatha ezenzekelayo yokubeka ngokuchasene nembuyekezo yakho, elikhaka elincinci kunokuba livakala xa ukhumbula izinto ezimbini. Utshintshiselwano olukuthengisele ezo ngqekembe luchaze ukufunyanwa kunye nokhutshelo oluphuma ngaphandle kwiwalethi yakho. Kwaye ngemini ozibuyisela ngayo ukuthengisa, iingqekembe ziphinda zingene kwi-perimeter exeliweyo kwaye i-SARS iya kubuza ukuba ixabiso livela phi, lixabisa ntoni kwaye kutheni ukulahlwa kungazange kubhengezwe. Umsantsa ophakathi awucimi iindawo zokugqibela.

Ukwenzela iitrasti kunye neeofisi zosapho ukukhwela kunyuke. Umphathiswa uthwala uxanduva lobuqu phantsi koMthetho woLawulo lwePropati yeTrust, kwaye ukuzimela okungachazwanga kweBitcoin ngaphakathi kwetrasti kukungaphumeleli kulawulo olunegama elincanyathiselwe kuyo. I-trust ephethe iingqekembe kumzila kaloliwe onelayisenisi enerekhodi ecocekileyo enokuphicothwa ikwimeko ekhuselekileyo kunomntu oxhomekeke kwi-wallet engakhange ibhalwe mntu, kwaye isenzo sihlala sinento yokuthetha ngayo nayo, endiyigubungelayo kumsebenzi wokwakhiwa kwetrust.

Izikhundla ezithathu, kunye nalapho uhlala khona

I-CARF ihlela abanini beBitcoin baseMzantsi Afrika kwiimeko ezintathu. Abantu abaninzi bayazi ukuba yeyiphi eyakhe ngaphambi kokuba bagqibe ukufunda inkcazelo.

Eyokuqala ithobela ngokupheleleyo. Yonke into ikwireyile ezinelayisensi okanye ibhengezwe ngokufanelekileyo kwi-offshore, yonke intengiselwano ibhaliwe kwaye yonke imbuyekezo ichanekile. Kuwe i-CARF ayingomcimbi. Iirekhodi zakho ziyavumelana nefayile SARS ezifumanayo, ukuhambelana akubuyiseli nto kwaye akukho phicotho lulandelayo. Esi sikhundla endiyakhayo kunye nabathengi ukusuka ekuthengeni kokuqala, kuba kubiza phantse nantoni na ukuyigcina kunye nayo yonke into yokwakha kwakhona.

Eyesibini ithotyelwe ngokuyinxenye, kulapho inani elimangalisayo labantu abalumkileyo behla khona. Ubhengeze izikhundla zakho eziphambili, kodwa kukho umsebenzi ongachazwanga kwiqonga langaphandle, umsantsa wonyaka ongaphambili, uludwe lweerekhodi ezingazange zilungiswe. Ukuguqulwa kwe-stablecoin yinguqulo yakudala yale nto, abantu abarhwebi bayalibala ukuba balahle konke, kwaye ndabhala malunga nomgibe othile impazamo yerhafu ye-stablecoin abemi baseMzantsi Afrika baqhubeka beyenza. Ezi zikhewu akubizi kangako ukuzilungisa ngoku ngokuzixela okanye ngembuyekezo elungisiweyo. Ziya zibiza kakhulu ngeli xesha i-injini ehambelana nayo ibiza wena.

Okwesithathu luxanduva oluninzi olungachazwanga. I-Bitcoin engazange ichukumise imbuyekezo, iinzuzo ezingazange zibhengezwe, ukuzigcina uhlala ngaphandle kwembali yakho yerhafu. Kuwe i-CARF ayiyongxaki, lutshintsho kwiprofayili yakho yomngcipheko, kwaye ingcebiso ethembekileyo yileyo ingakhululekiyo. Ifestile yokuchaza ivuliwe ngoku. Nje ukuba ukuhambelana kufikelele kwifayile yakho iindleko kunye nobunzima bomthetho bukhuphuka ngokukhawuleza, kwaye umahluko phakathi kokusebenza kulo nyaka kunye nokusebenza emva kokufika kwesaziso ulinganiswa ngezohlwayo.

Iirekhodi ezenza uxolelwaniso lungabi nantlungu

Nditsho nembali engenachaphaza kufuneka ingqinelane ngokuchasene nenguqulelo yeziganeko zotshintshiselwano. Leyo yingxaki yamaxwebhu phambi kokuba ibe yirhafu. Ngentengiselwano nganye ufuna umhla owufumeneyo, ixabiso lerandi ngelo xesha, umhla othe wathengisa ngawo ukuba uyenzile, ingeniso yerandi kunye nokubalwa okusisiseko kweendleko emva kwayo. Igcinwe njengoko uhamba, le yimizuzu embalwa ngenyanga kwaye akukho nto. Yakhiwa ngokutsha phantsi kombuzo we-SARS kwiminyaka emithathu kamva, yimpelaveki yonke elahlekileyo kutshintshiselwano lweengxelo ezingasakhutshelwanga ngokucocekileyo.

Kuthengwe ngokweziqendu, njengoko uninzi lwabalondolozi besenza, uyafuna kwakhona indlela yesiseko seendleko. I-SARS yamkela i-first-out-out-out okanye i-weighted average, isetyenziswe ngendlela efanayo minyaka le kunokuba yeyiphi na evelisa inani elingcono ngeli xesha. Iirekhodi ezicocekileyo zijika umbuzo ube luxolelwaniso olukhawulezayo. Abangekhoyo okanye abaphikisanayo bakuthumela ukuhlamba ngokutshintshiselana ngaphandle kunye neengxelo zebhanki ukuze uphinde wakhe imbali enokuthi ingaze iphume icocekile, eyona ndawo i-CARF eyilelwe ukuyiveza. Ukuba ufuna umfanekiso ogcweleyo olawulayo emva kwayo yonke le nto, ndiyibeke ngaphakathi CARF isikhokelo soMzantsi Afrika.

Iirekhodi ezilungileyo azikho i-bureaucracy. Bayirisithi yokuba ngabanini beBitcoin yakho ngokucocekileyo.

Imibuzo ebuzwa qho

Iqala nini i-CARF kwaye i-SARS iza kuwubona ngokukhawuleza kangakanani umsantsa?

I-CARF iqala ukusebenza eMzantsi Afrika nge-1 Matshi 2026, ngoko ke unyaka werhafu ka-2026/2027 lithuba lokuqala lokunika ingxelo. Ababoneleli bendawo benza iziphakamiso zabo zokuqala ngo-2027. Xa ifayile ifunyenwe ifayile ehambelanayo iqhuba ngokuzenzekelayo kwaye ukungafani kwezinto eziphathekayo kufakwe iflegi ngaphandle kokuvula komntu ifolda yakho. Ukukhawuleza kangakanani i-SARS emva koko isebenze kuxhomekeke kubungakanani besithuba kunye nomgca, kodwa ukuchonga ngokwayo kukufutshane-kwangoko.

Ngaba ndingakwazi ukulungisa iimbuyekezo zam zonyaka ongaphambili ngaphambi kokuba i-SARS ifumane umsantsa?

Ewe, ukuba i-SARS ayikavavanyi kule minyaka kwaye ayikavuli mbuzo. Ungayilungisa i-ITR12 yakho yeminyaka engaphambili okanye ufake isicelo seNkqubo yokuZixela ngokuzithandela. Nje ukuba i-SARS ikhuphe isaziso sovavanyo okanye ivule uphicotho-zincwadi kangangonyaka, ukhetho lwakho luba mncinci. Ifestile yokuzilungisa ikhona ngoku, phambi kokuba injini ehambelanayo isebenze ngokuchasene nawe.

Ingaba ingxelo ibandakanya kuphela utshintshiselwano loMzantsi Afrika?

Hayi. UMzantsi Afrika uhleli ngaphakathi kuthungelwano lotshintshiselwano oluzenzekelayo lwe-OECD kunye nenqwaba yamagunya erhafu. I-Bitcoin ebanjwe kutshintshiselwano olunelayisensi kumazwe angaphandle ixelwe kwinkonzo yengeniso yelizwe, ethi ke idlulisele idatha kwi-SARS. Umlenze wamazwe ngamazwe ufika kunye ne-lag endaweni yokuvalelwa kwengxelo yasekhaya, kunye notshintshiselwano lokuqala lomda olulindelekileyo malunga noSeptemba ka-2027.

Ngaba i-Bitcoin yokuzimela ikhululwe kwisibhengezo?

Hayi. Indlela yokunika ingxelo ayisebenzi kwi-Bitcoin yokuzimela, kodwa isibophelelo serhafu siyasebenza. Ukuba uqaphela inzuzo enkulu ngokuthengisa iinkozo zemali kwi-wallet yakho, loo nzuzo irhafiswa kwaye kufuneka ichazwe kwi-ITR12 yakho. Ukungabikho kwengxelo ezenzekelayo akususi isibophelelo. Kuthetha nje ukuba i-SARS ayibambanga datha yangaphandle yokwelula okuphakathi, nangona utshintshiselwano olukuthengisele iinkozo zemali kuqala luchaze oko, kwaye nosuku obathengisa ngalo ixabiso libuyela ukujonga.

Gcina irekhodi lakho licocekile phambi kokuba ifayile ithethe

I-SimplB inceda abantu baseMzantsi Afrika ukuba bakhe iirekhodi zeBitcoin ezisele zivumelana noko kufunyanwa nguSARS, njengoMmeli wezoBulungisa weCAEP Asset Managers (FSP 33933).

Bhukisha umnxeba wokulungela we-CARF

Funda ngokulandelayo